Parents United

ฉบับที่ 22 : มิถุนายน 2551
"เปลี่ยนเจ้าตัวน้อยแสนดื้อ ด้วยรอยยิ้ม"

(ตอนที่ 1: โดย กุสุมา คำเกลี้ยง สถาบันสุขภาพจิตเด็กและวัยรุ่น ราชนครินทร์)

อาการดื้อของเจ้าตัวน้อยคือ: การที่เด็กไม่ยอมทำตามคำสั่งของผู้ใหญ่ หรือไม่ยอม      ทำตามกฎระเบียบที่กำหนดเอาไว้ เด็กอาจไม่ยอมทำตามหรือทำแค่ครึ่งๆกลางๆ ไม่ยอม          ทำให้เสร็จ อาการดื้อของเจ้าตัวน้อยเป็นสาเหตุสำคัญ ที่ทำให้เกิดปัญหาสัมพันธภาพใน         ครอบครัวได้บ่อยๆ พร้อมทั้งรอยยิ้มในบ้านจะจางหายไปได้

สาเหตุของเด็กดื้อคือ:   

1. สาเหตุทางกายภาพ ความบกพร่องทางสมองหลายอย่างทำให้เจ้าตัวน้อยกลายเป็นเด็กดื้อ  ได้แก่ สมองอักเสบ การกระทบกระเทือนทางสมอง ลมชัก สมาธิสั้น  พัฒนาการทางภาษาหรือทางสติปัญญาล่าช้า
2. พื้นฐานทางอารมณ์ของเด็ก เด็กบางคนมีอารมณ์หงุดหงิด ฉุนเฉียวง่ายตั้งแต่เล็กๆ เมื่อ       ได้พบสิ่งแปลกใหม่จะตอบสนองทางอารมณ์อย่างรุนแรง
3. สภาพจิตใจขณะนั้น เช่น เวลาเด็กเหนื่อย หิว ง่วงนอน หรือถูกปลุกหลังจาก นอนหลับใหม่ ๆ สภาพดังกล่าว เด็กจะหงุดหงิด พูดจาไม่รู้เรื่อง ดื้อ ไม่เชื่อฟังได้บ่อย
4. เป็นไปตามขั้นตอนพัฒนาการ เด็กวัย 2 – 3  ปี เริ่มอยากทำอะไรด้วยตนเอง   ต้องการสำรวจสิ่งแวดล้อมในสิ่งที่สายตาผู้ใหญ่มองว่าเป็นอันตราย เช่น การปีนที่สูง   เอามือแหย่ปลั๊กไฟ เล่นของมีคมฯลฯ เมื่อผู้ใหญ่ห้ามปราม หรือดุว่าเด็กจะโกรธ และแสดงออกด้วยการต่อต้าน ดื้อหรือทุบตีคนอื่น
5. ความตึงเครียดในครอบครัว ได้แก่ พ่อแม่ทะเลาะกัน มีการทำร้ายกันในครอบครัว  ญาติป่วยหนักหรือเสียชีวิต  ทำให้เด็กมีอารมณ์หงุดหงิด  ดื้อ  ก้าวร้าวอาจเกิดปัญหาพฤติกรรมตามมา

การเลี้ยงดู หรือวิธีที่พ่อแม่ใช้จัดการกับพฤติกรรมของเด็กอย่างไม่เหมาะสม เช่น การเลี้ยง   แบบตามใจมากเกินไป  ผลคือทำให้เด็กเคยตัว จะเอาอะไรต้องเอาให้ได้  ถ้าถูกขัดใจอาละวาด  หรือเลี้ยงแบบลงโทษเด็กอย่างรุนแรงเมื่อเด็กทำผิด อาจมีสาเหตุตามพ่อแม่เป็นคนหงุดหงิด  การควบคุมตัวเองไม่ดี  มักลงโทษเฆี่ยนตีเด็กมากหรือหนักแน่นเกินความ            จำเป็นหรือลงโทษโดยไม่มีเหตุผล  ทำให้เด็กต่อต้านพ่อแม่ และดื้อมากขึ้น  นอกจากนี้ยัง         ซึมซับความรุนแรงเข้าไว้ในใจ และนำไปใช้จัดการกับปัญหาต่อไปเมื่อเขาโตขึ้น
จาก: สถาบันสุขภาพจิตเด็กและวัยรุ่น ราชนครินทร์ เขียนโดย กุสุมา คำเกลี้ยง

back to index